استاد محمد واعظ زاده خراسانی

 
 
  ارسال شده توسط شاهد در 25 خرداد ماه 1395

 

 

 

محمد واعظ زاده خراسانی

رشته و گرایش: فقه و اصول

محل تولد: مشهد

تاریخ تولد: ۱۳۰۴

مرتبه علمی: استاد

 

در سال ۱۳۰۴ش (۲۳ ذیقعده ۱۳۴۳ق) در شهر مقدس مشهد و در خانواده‌ای مذهبی و روحانی، فرزندی متولد شد که نامش را محمدنهادند. پدرش حاج شیخ مهدی واعظ خراسانی از خطبای به نام مشهد، از همسر اولش صاحب سه دختر و یک پسر و از همسر دومش دارای چهار دختر و چهار پسر شد. استاد محمد واعظ زاده از همسر دوم پدرشان می‌باشد.

پدرش حاج شیخ مهدی واعظ خراسانی (۱۳۷۰-۱۲۸۶ق.) فرزند ملا احمد واعظ خراسانی (۱۳۰۳-۱۲۴۰ق.) فرزند حاج محمدحسین واعظ مشهدی، از محدثان و واعظان مشهور قرن سیزدهم هجری، معروف به «افصح الواعظین» فرزند محمد حسن مدرس از وعاظ مشهور مشهد بود. این خاندان حدود ۲۰۰ سال در راه وعظ و ارشاد و تدریس علوم اسلامی به مسلمانان خدمت نمودند.

پدرش شیخ مهدی در اواخر سلطنت رضاخان، پس از حادثه مسجد گوهر شاد و گذراندن چهار سال زندگی مخفیانه، با فرزندش محمد به تهران رفت و از آنجا عازم کربلا شد و پس از مدتی در نجف اشرف ساکن شد.

محمد واعظ زاده که در آن زمان چهارده سال بیشتر نداشت، تحصیلات حوزوی را شروع کرد و طی اقامت سه ساله (۱۳۱۸ تا ۱۳۲۱ش) دروس مقدماتی ( صرف، نحو، منطق) و مقداری از کتاب «مطول» و شرح لمعه را فرا گرفت.

 

آیت الله محمد واعظ زاده خراسانی، اوضاع نجف را، در این برهه از تاریخ، این گونه بیان می‌کند:

«... در آن زمان، دولت انگلستان، به بهانه حفظ پایگاه‌های خود، دولت مورد نظر خود را روی کار آورد. لذا علما به مبارزه برخاستند و علیه دولت انگلستان و دست نشاندگان او در عراق، مردم را به مبارزه دعوت نمودند مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی، مرحوم آیت‌الله شیخ علی قمی، مرحوم کاشف الغطاء و... علیه نیروهای بیگانه و وجوب شرکت در مبارزه علیه انگلیس، فتوا دادند.

آن زمان، ریاست و زعامت حوزه علمیه نجف، با مرحوم آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی بود، ایشان ابتدا از نظر مالی در مضیقه بود و نمی‌توانست با این بودجه کم، طلاب و فضلا را از نظر مالی اداره کند، اما بعد از پایان جنگ جهانی، وضع ایشان از نظر مالی، بهبود یافت، و شهریه‌ای برای طلاب برقرار کرد و این گشایش باعث شد، جوانان بسیاری از ایران، برای کسب و فراگیری علوم دینی، به حوزه علمیه نجف، بیایند و برخی از آنها، از فضلای به نام شوند.»

اساتید مشهد

۱ ـ میرزا احمد مدرس یزدی (۱۳۰۶ـ ۱۳۹۱ق.) : واعظ زاده مدتی در دروس شرح لمعه، قوانین و مکاسب ایشان شرکت نمود.

۲ ـ آیت‌الله میرزا هاشم قزوینی (۱۳۰۶ـ ۱۳۹۱ق.)

۳ ـ شیخ سیف الله ایسی میانجی (۱۳۸۲ق.) : از فضلا و حکمای معاصر و اهل شهرستان میانه بود. در جوانی به مشهد آمد و تا پایان عمر به تدریس «فنون حکمیه» اشتغال داشت. کتاب «مطارح الفحول» از یادگارهای اوست. ایشان در اوایل ماه صفر سال ۱۳۸۲ق. وفات یافت و طبق وصیتش در دامنه شرقی کوه سنگی، در جوار مرقد آقا بزرگ حکیم و شیخ اسدالله آرمید.

۴ ـ آیت‌الله کاظم دامغانی (۱۳۱۶-۱۴۰۱ق.)

وی در روستای شمس آباد دامغان متولد شد و مقدمات را در همان شهر شروع نمود. سپس به مشهد مهاجرت نمود و سطوح عالیه را نزد اساتید بزرگ ان زمان مشهد، فراگرفت و به درجه اجتهاد رسید. وی از مراجع بزرگواری، همچون میرزا محمدحسین نایینی، سید ابوالحسن اصفهانی و میرزا محمد آقازاده اجازه اجتهاد گرفت. از شیخ آقا بزرگ تهرانی، علامه سمنانی و آیت‌الله بروجردی نیز اجازه روایت گرفت.

ایشان در دهم تیر سال ۱۳۶۰ش (۲۷ شعبان ۱۴۰۱ق.) در مشهد درگذشت و در دارالزهد حرم رضوی آرمید.

۵ ـ حسین بجستانی (م: ۱۳۵۶ش.): از علمای نامدار و اساتید حوزه علمیه خراسان بود. در سن ۸۱ سالگی در تهران درگذشت و جنازه اش روز ششم مهر ماه سال ۱۳۵۶ش. به مشهد انتقال یافت و در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده شد.

۶ ـ آیت‌الله مجتبی قزوینی (۱۳۱۸-۱۳۸۶ق.)

۷ ـ میرزا احمد آقازاده (کفایی) (۱۳۰۰-۱۳۹۱ق): وی در سال ۱۳۰۰ق در شهر نجف متولد شد، تحصیلات مقدماتی را نزد اساتیدی چون زین العابدین شاهرودی و شیخ ابراهیم دشتی گذراند و دروس سطح را نزد آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی و برادر خود میرزا محمد آقازاده فراگرفت. او درس خارج فقه و اصول را نزد پدرش آموخت. در زمان حیات پدر (۱۳۲۹ق) به ایران آمد و ریاست علمی حوزه مشهد را برعهده گرفت. در نهایت در روز ششم دی ماه سال ۱۳۵۰ش. بر اثر سکته مغزی در شهر مشهد درگذشت و جنازه اش پس از تشییع باشکوه، در محل توحید خانه حرم مطهر رضوی دفن گردید.

۸ ـ آیت‌الله سید یونس اردبیلی (۱۲۹۶-۱۳۷۷ق.): ایشان در خانوده‌ای روحانی، در اردبیل چشم به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی خود را در همان شهر به انجام رسانید و برای ادامه تحصیل به زنجان رفت. وی در سال ۱۳۱۰ق. به نجف هجرت نمود و از بزرگان آن زمان حوزه نجف بهره‌ها برد، سپس به کربلا مسافرت نمود و مورد توجه میرزا محمد تقی شیرازی قرار گرفت و رسیدگی به امور طلاب به وی واگذار شد. مدتی هم سرپرستی حوزه نجف را به عهده داشت. در سال ۱۳۴۸ق. بر اثر چشم درد به اردبیل و بعد از پنج سال به مشهد رفت و به تدریس و اداره امور دینی شهر پرداخت.

در جریان کشف حجاب علیه رژیم پهلوی موضع گیری نمود و دستگیر شد. در نهضت ملی صنعت نفت، بیت ایشان مرکز تصمیم گیری‌های چهره‌های مذهبی و سیاسی مشهد بود.

در سال ۱۳۷۶ق، بار دیگر به نجف اشرف سفر کرد و مورد استقبال جامعه روحانیت و توده‌های مردم قرار گرفت، یک سال بعد، مریض احوال به تهران بازگشت. وی در ۲۱ ذی القعده سال ۱۳۷۷ق. در ۸۴ سالگی در تهران درگذشت و پیکرش به مشهد حمل شد و در دارالسعاده حرم مطهر رضوی به خاک سپرده شد.

۹ ـ آیت‌الله میرزا مهدی اصفهانی (۱۳۰۳-۱۳۶۵ق.)

هجرت به قم

شیخ محمد واعظ زاده در اواخر تابستان ۱۳۲۸ش. راهی قم و تا سال ۱۳۳۹ش. در حوزه علمیه قم مشغول تحصیل بود و در طول این مدت فقط تابستانها به مشهد می‌رفت.

در این مدت در درس خارج فقه و اصول و رجال آیت‌الله بروجردی شرکت کرد. بیش از نه سال نیز در درس خارج آیت‌الله گلپایگانی حاضر شد و کتاب حج بر اساس کتاب «عروة الوثقی» را در محضر ایشان فراگرفت.

در درس آیت‌الله سید محمد حجت کوه کمری نیز حاضر و در این درس با آیت‌الله سید علی سیستانی (مرجع تقلید بزرگ شیعیان) هم بحث شد. وی مدتی نیز در درس خارج (خیارات و مکاسب) آیت‌الله سید صدرالدین صدر شرکت نمود. به درس خارج اصول امام (از اول استصحاب تا پایان اصول) در مسجد محمدیه و دروس دیگر (غیر از فقه و اصول) همچون امور عامه «شفا» رانزد علامه محمدحسین طباطبایی آموخت و در درسهای خصوصی ایشان درباره فلسفه و رد مارکسیسم هم شرکت کرد.

 

حضور در دانشگاه

یکی از پربارترین دوره‌های زندگی ایشان، حضور در دانشگاه فردوسی مشهد برای تدریس است. درسال ۱۳۳۹ش. از وی برای تدریس در دانشگاه فردوسی دعوت شد و او با تشویق شهید مظلوم، آیت‌الله دکتر بهشتی، در دانشکده معقول و منقول سابق (الهیات و معارف اسلامی) به تدریس مشغول شد.

استاد واعظ زاده خراسانی، در زمینه‌های تفسیر قرآن، فقه، فقه الحدیث، تاریخ تفسیر، تاریخ حدیث، تاریخ علوم عقلی، تاریخ فقه، تاریخ علوم اسلامی، تاریخ اسلام و گاهی فلسفه و کلام به تدریس و ارشاد دانشجویان همت گماشت و سالها به عنوان استاد تمام وقت دانشگاه به تربیت نسل جوان این مرز و بوم پرداخت. چندی هم در دانشگاه علوم اسلامی رضوی دانشگاه تربیت مدرس و دانشکده الهیات تهران، تدریس نمود.

آغاز اشتغال رسمی و دائمی ایشان در دانشگاه با درس تفسیر همراه بود و این درس تا سال ۱۳۷۵ ش. همواره ادامه داشت.

استاد سالها مدیر گروه قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد بود و وی این عنوان را برای اولین بار در دانشکده الهیات مشهد مطرح کرد و بعدا در تهران و سایر نقاط کشور رایج گردید.

در مدتی که در دانشگاه مشغول تدریس بود، در دوره کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا تقریبا تمام سوره حمد و بقره و بخشی از سوره آل عمران و نیز سوره‌های قصار را تدریس کرد. ایشان بیان می‌کند:

«... گاهی جزوه تهیه می‌کردم که بخشی از سوره بقره و آل عمران را شامل می‌گردید و بسیاری از اوقات، از کتاب تفسیر (سوره‌های قصار) تالیف شیخ محمد عبده و افراد دیگری استفاده کردم.

در دوره کارشناسی ارشد از کتاب (تفسیر موضوعی) تالیف دکتر محمد البهی از استادان جامع ازهر، و گاهی در همین دوره و در دوره دکتری، کتاب (آیات الاحکام) فاضل مقداد را تدریس می‌کردم.»

تالیفات

از استاد محمد واعظ زاده خراسانی، آثاری در موضوعات مختلف، به چاپ رسیده است، از جمله:

۱ ـ تصحیح و تحقیق دو کتاب «المقنع و الهدایة» از شیخ صدوق.

۲ ـ شرکت فعال در تالیف کتاب «جامع احادیث الشیعه».

۳ ـ گردآوری و تصحیح و انتشار مقالات کنگره شیخ طوسی در سه جلد.

۴ ـ گردآوری و تصحیح و انتشار کتاب رجال و فهرست شیخ طوسی از سوی کنگره در ۲ جلد.

۵ ـ تحریر مقالات بسیاری در مجله مکتب اسلام، نشریه دانشکده الهیات مشهد. نشریه مشکوه به زبان فارسی، مجله الارشاد، رسالة القرآن، رسالة الثقلین و رسالة التقریب به زبان عربی.

۶ ـ سخنرانیها و تحقیقاتی درباره استاد شهید مرتضی مطهری، که در یادنامه‌های ایشان و در کتابی با عنوان «سه گفتار درباره استاد شهید مطهری» چاپ شده‌اند.

۷ ـ تصحیح و ترجمه کتاب «الجمل و العقود فی العبادات» از شیخ طوسی.

۸ ـ سخنرانی و مقالاتی راجع به وحدت و تقریب که بخشی از آنها در کتاب «ندای وحدت» چاپ شده است.

۹ ـ مصاحبه‌های فراوانی، که بخشی از آنها در کتاب «پیام وحدت» و ویژه نامه‌های کنگره‌های وحدت، و مجله حوزه و ویژه نامه‌های علامه محمدتقی جعفری و حجة الاسلام فلسفی چاپ شده است.

۱۰ ـ تقریرات درس استادان، در مشهد و قم در فقه و اصول در چند جلد.

۱۱ ـ مقالاتی راجع به امام و انقلاب در کتاب «امام خمینی و انقلاب اسلامی».

۱۲ ـ مقدمه و تقریظ بر کتابهایی چون:

مقدمه مفصل سلسله کتب رجالیه حضرت آیت‌الله برجرودی، که زیر نظر استاد واعظ زاده در مشهد چاپ شده است.

مقدمه الوسائل العشر، از شیخ طوسی که از سوی انتشارات جامعه مدرسین در قم چاپ گردید. و آثار دیگری چون: مقدمات تفسیر هدایت، ترجمه جوامع الجامع، فرهنگ لغات قرآن، فروغ قرآن، امیرالمؤمنین اسوه وحدت، کلمات قرآن، کتاب رسول الله از شیخ ابوزهر، فهرست شیخ طوسی، رجال کشی، چاپ دانشگاه فردوسی مشهد به فارسی، مقدمه کتاب قوارع القرآن، ناصریات، کنزالعرفان، بدایة المجتهد، المعجم فی فقه لغة القرآن، نصوص فی علوم القرآن، نصوص فی الاقتصاد الاسلامی و... به زبان عربی.

۱۳ ـ طرح و مشارکت در تالیف «المعجم فی فقه لغة القرآن و سر بلاغته» که زیر نظر وی در گروه قرآن بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در دست تالیف است و تا کنون چند جلد از آن چاپ شده است.

۱۴ ـ طرح و مشارکت در تالیف کتاب «نصوص فی الاقتصاد الاسلامی کتابا و سنة و فقها» که در گروه اقتصاد اسلامی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، تالیف و تا کنون دهها جلد از آن چاپ شده است.

۱۵ ـ طرح و مشارکت در تالیف کتاب «نصوص فی علوم القرآن» که در گروه قرآن بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس چاپ شده است.

۱۶ ـ گردآوری احادیث عترت از طرق اهل سنت، با شرکت دیگران که در قم چاپ شده است.

۱۷ ـ کلیاتی در تاریخ فقه که بخشی از آن در مجله دانشکده الهیات مشهد چاپ شده است.

 

 

    

ارسال نظر جدید

  • آدرس های صفحه وب و نشانی های پست الکترونیک به طور خودکار به لینک تبدیل می شوند
  • خطوط و پاراگراف ها به طور خودکار تجزیه می شوند.

اطلاعات بیشتر درباره گزینه های قالب بندی

- سه = صفر
پاسخ این سوال ریاضی را بصورت عدد وارد كنيد نه حروف. به عنوان مثال در پاسخ "دو + چهار =؟" وارد کنید "6".

 

 

 

 

 

 

صفحه اصلي  |   نقشه سايت  |  آرشيو و جستجوي سايت  |  ورود كاربران  |  عضويت درسايت  |  تكريم ارباب رجوع  |  تلفن ها  |  درباره ما ...  |  ارتباط با مدير  |  ارتباط با ما 

 

 

Google


جستجو در سایتجستجو در اینترنت

 

کلیه حقوق این سایت متعلق به معاونت فرهنگي و اجتماعي دانشگاه فردوسی مشهد بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است

 

Copyright © 2011 Sahba Software Group